Kunstroute Pijnacker Noord

Print routebeschrijving

Omschrijving

De Kunstroute Pijnacker Noord leidt inwoners en bezoekers langs kunstwerken die buiten op straat, bij een gebouw of in een park te zien zijn. De route is weersonafhankelijk en altijd toegankelijk.
Maak op een laagdrempelige manier kennis met kunst. Geschikt voor iedereen die al geïnteresseerd is in kunst en zij die er iets over willen leren. Ideaal voor families met (jongere) kinderen omdat je de route op elk gewenst punt kan beginnen of stoppen.

Routebeschrijving

Wil je de route vanaf je mobiel starten? Klik op deel één. Als je bij de laatste stopplaats bent aangekomen open dan deel twee

Deel 1Deel 2Deel 3

Pauzeplaatsen

De route begint en eindigt bij de parkeerplaats van sportcomplex De Viergang. Tijdens openingstijden is hier horeca aanwezig. Langs de route passeer je  het winkelcentrum Ackershof met diverse horecagelegenheden. Aan het begin en einde zijn er langs de route twee supermarkten (Lidl, en Plus). Langs de route staan diverse bankjes om uit te rusten.

Parkeerplaats sportcomplex De Viergang  Sportlaan 1 B, 2641 AZ Pijnacker
Winkelcentrum Ackershof  Ackershof, 2641 Pijnacker
Lidl  Nobellaan 20, 2641 XR Pijnacker
Plus  Hazelaarplein 1, 2641 BD Pijnacker

Bezienswaardigheden

Bokalen

1. Bokalen

Naam: Bokalen
Kunstenaar: Karin Colen
Locatie: Sportlaan 1 Pijnacker (parkeerplaats)
Materiaal: Staal, poedercoat, polyester
Jaartal: 2012

De route start op de parkeerplaats van sportcomplex De Viergang. Hier staat het kunstwerk van Karin Colen (1962), bestaande uit 5 trofeeën op hoge konische palen. Bij het ontwerpen gaat Colen uit van de plek, geschiedenis, bezoekers en omgeving. Uitgangspunt bij dit werk is de overpeinzing waarom sporters alles over hebben om een beker te bemachtigen. Colen ziet in een beker de voorloper van een graal, een mytische bokaal met magische krachten. Deze bekers bevatten ook magische krachten die bij het sporten onmisbaar zijn. Die komen tot uitdrukking in de woorden op de bokalen: Passie, Eerzucht, Saamhorigheid, Souplesse en Strijdlust

Dolfijnen

2. Dolfijnen

Naam: Dolfijnen
Kunstenaar: Adriaan Bruggeman 
Locatie: Nobellaan Pijnacker (hoek Troelstralaan)
Materiaal: Beton, verf
Jaartal: 1973

Dit is het eerste van zeven kunstwerken van schilder en beeldhouwer Adriaan Bruggeman (1913-1995) uit Pijnacker. Bruggeman studeerde aan de Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en werkte voornamelijk in Den Haag, Delft, Voorburg en Pijnacker. Hij was een leerling van Albert Termote, bekend van grote ruiterstandbeelden zoals van de Romeinse legeraanvoerder Corbulo in Voorburg en Karel de Grote in Nijmegen, en wiens werk is opgenomen in de collecties van het Rijksmuseum en Kröller Müller. Een dartelende school dolfijnen springt op uit het water. Een vrolijk, speels object dat kinderen uitnodigt om te beklimmen. Hoeveel tel jij er?

Abstract sculptuur

3. Abstract sculptuur

Naam: Abstract sculptuur
Kunstenaar: Marijke de Priester
Locatie: Groen van Prinsterenlaan 1 Pijnacker
Materiaal: Beton
Jaartal: 1968

Op het schoolplein van basisschool De Schatkaart (voormalige Willem-Alexander basisschool) staat een abstract sculptuur gemaakt door kunstenares Marijke de Priester. Het is een grillige organische vorm met uitsteeksels met in het midden een opening. Het is gemaakt van beton en dateert uit 1968.

Moeder en kind

4. Moeder en kind

Naam: Moeder en kind
Kunstenaar: Bram Roth
Locatie: Albert Schweizerlaan (hoek Nobellaan) Pijnacker
Materiaal: Beton, brons
Jaartal: 1972

Bram Roth (1916 - 1995) was een vooraanstaand Haags kunstenaar en wordt gezien als lid van de Nieuwe Haagse School. Hij had toonaangevende leermeesters: Bon Ingen-Housz en net als Adriaan Bruggemans (eerder vermeld in deze route) Albert Termote. Roth was docent aan de voorloper van de huidige Rotterdamse Willem de Kooning academie. Dit bronzen sculptuur is van een vrouw met een meisje, weergegeven in geometrische vormen. In de linkerhand houdt de vrouw een eivorm vast. Roths werk is te zien in het Haagse Kunstmuseum, het Haagse Westbroekpark en Zuiderpark en in de kunstcollecties van KPN, PostNL en de Rijkscollectie.

 

Moeder met kinderen

5. Moeder met kinderen

Naam: Moeder met kinderen
Kunstenaar: Adriaan Bruggeman 
Locatie: Acacialaan 2 Pijnacker
Materiaal: Koper, glas
Jaartal: 1968

Deze kunstroute bevat uiteenlopende werken van Adriaan Bruggeman (1913 - 1995) uit Pijnacker. In tegenstelling tot zijn werken ‘Dolfijnen’ en ‘Knotwilg’ is aan de muur van dit gezondheidscentrum een koperen sculptuur te bewonderen. Aan de linkerkant van het kunstwerk zijn twee lopende vrouwen te zien, van wie de rechter een klein kind op de arm heeft. Voor hen uit huppelen zeven kinderen, verdeeld in twee groepjes. Een groep van vier en een groepje van drie kinderen. Beide groepjes worden met elkaar verbonden door de letters C en P. Oorspronkelijk was in het werk gekleurd glas in primaire kleuren aangebracht

De Handdruk

6. De Handdruk

Naam: De handdruk
Kunstenaar: Corry Ammerlaan-van Niekerk
Locatie: Caro van Eycklaan Pijnacker (hoek Caro van Eycklaan/Maartje Offersstraat) 
Materiaal: Brons, Graniet
Jaartal: 1990

Beeldhouwer en schilder Corry Ammerlaan-van Niekerk (1947) is een gewaardeerd kunstenaar. Ze maakte het levensgrote standbeeld van Johan Cruyff dat op 26 augustus 2019 bij het stadion Camp Nou van FC Barcelona in Spanje werd onthuld. Ook maakte ze het standbeeld van Pim Fortuyn aan de Korte Hoogstraat in Rotterdam. In haar werk staat maatschappelijke betrokkenheid en contact tussen mensen centraal. Een voorbeeld daarvan is dit beeld van twee mensen die elkaar tijdens een ontmoeting de hand schudden. Kenmerkend is de dynamische vormgeving met een tijdloze uitstraling. Ammerlaan is artistiek directeur van Artihove Art Centre in Bergschenhoek.

Nymphea Hempenius

7. Nymphea Hempenius

Naam: Nymphea Hempenius
Kunstenaar: Adriaan Bruggeman 
Locatie: Acaciahof Pijnacker
Materiaal: Baksteen, brons
Jaartal: 1987

Dit bronzen beeld in de tuin van het seniorencomplex aan de Acaciahof is ook gemaakt door Adriaan Bruggeman (1913 - 1995). Een oude man zit op een stoel met hond op zijn schoot. Aan de linker- en rechterzijde bevindt zich een reliëf van een man en vrouw aan tafel met hun hond. Op de achterzijde staat het wapen van Pijnacker. Het gemeentebestuur heeft het beeld aan de bewoners geschonken voor de opening van het wooncomplex in 1987. De jasmijn is destijds ook geplant door de bewoners.

Drie Honden

8. Drie honden

Naam: Drie Honden
Kunstenaar: Bas van Leeuwen
Locatie: Acacialaan 8 Pijnacker
Materiaal: Meranti hout, Polyethuraanlak, Verf
Jaartal: 1980

De aan de Rietveld Academie opgeleide kunstenaar Bas van Leeuwen (1944) heeft twee werken staan bij verschillende basisscholen in Pijnacker: Drie Honden en De Kronkel. De laatste is niet altijd te zien aangezien dit zich op de patio binnenin basisschool De Tweemaster bevindt. Beide beelden hebben een speelse uitstraling door hun eenvoudige vorm en vrolijke kleurvlakken. Dit kunstwerk in het plantsoen naast de toegang tot de Josephschool bestaat uit drie geabstraheerde zwarte honden met rode oren en heupen op een ondergrond van bakstenen. Oorspronkelijk stonden de oren rechtop en waren ze rood, wit en blauw gekleurd. In 2012 is het beeld gerestaureerd. 

Play-Grow

9. Play-Grow

Naam: Play-Grow
Kunstenaar: Karola Pezzaro
Locatie: Goudenregensingel Pijnacker (hekwerk gymzaal)
Materiaal: Aluminium
Jaartal: 2003

Het is duidelijk te zien dat kunstenares Karola Pezzaro kinderen en hun ontwikkeling in gedachten had toen ze dit hekwerk ontwierp dat naar de gymzaal naast de Josephschool leidt. In de 21 figuren die de standaardkapjes op het hekwerk vervangen, zijn stapelvormen, torens, laddertjes en huisjes te herkennen die duiden op spel (play). De bladeren verwijzen naar groei (grow). Want spelen wordt gebruikt om ontwikkeling te stimuleren, zowel op school als in de gymzaal. Om de eenheid te versterken zijn de bladvormen regelmatig op het rood gepoedercoat hekwerk herhaald. De tussenliggende bekroningen zijn unica. 

Wandsculptuur

10. Wandsculptuur

Naam: Wandsculptuur
Kunstenaar: J.V. Gorter
Locatie: Goudenregensingel 20 Pijnacker (wand gymzaal)
Materiaal: Beton, Keramiek
Jaartal: 1967

Dit gevelsculptuur hangt bij een gymzaal op de juiste plek: in het werk zijn duidelijk een bal, kegels en ringen te herkennen die verwijzen naar sport en spel. Eerder hing het kunstwerk op de wand van de gymzaal van het Stanislascollege aan de Meidoornlaan, die in 2010 is afgebroken. De wandsculptuur is van de kunstenaar J.V. Gorter en dateert uit de jaren zestig. De materialen zijn keramiek en beton. 

Knotwilg

11. Knotwilg

Naam: Knotwilg
Kunstenaar: Adriaan Bruggeman 
Locatie: Meidoornlaan (hoek Wilgenhof) Pijnacker
Materiaal: Beton, roze graniet, koper
Jaartal: 1968

Ook dit kunstwerk is van de hand van Adriaan Bruggeman (1913-1995). Het stelt een gestileerde knotwilg voor met takken die de lucht in wijzen. Knotwilgen horen thuis in het Hollandse polderlandschap van Pijnacker-Nootdorp. De boom wordt op twee meter hoogte afgezaagd, loopt weer uit en vormt dan rechte takken of staken omhoog. De kenmerkende knoestvorm ontstaat door het afknippen van de takken (knotten) waarop nieuwe uitlopers groeien. De staken van de knotten (rijshout) werden vroeger gebruikt voor oeverbeschoeiing, dijkbouw, gereedschap, hekken, het maken van manden en als brandstof voor de kachel. Een knotwilg kan zo’n 100 jaar oud worden. 

De Rups

12. De Rups

Naam: De Rups
Kunstenaar: Adriaan Bruggeman
Locatie: Bremlaan, Ligustrumlaan Pijnacker (plantsoen+speeltuin)
Materiaal: Beton, verf
Jaartal: 1976

Vrolijk kijkt hij de wereld in, de rups van Adriaan Bruggeman(1913-1995). Al eerder zagen we op deze route werken van deze lokale kunstenaar. Met uiteenlopende stijlen weet hij telkens te verrassen. Het kleurrijke betonnen speelobject bestaat uit een kop met daarachter zes delen met ronde gaten in de zij- en bovenkant. Het past goed in de speeltuin als aanvulling op de overige speeltoestellen en nodigt kinderen uit om te komen spelen. 

De Neushoorn

13. De Neushoorn

Naam: De Neushoorn
Kunstenaar: Theo van den Bulk
Locatie: Hessel van Dintherlaan 7 Pijnacker (plantsoen)
Materiaal: Basaltlava, beton
Jaartal: 1988

Deze neushoorn is gemaakt door de Pijnackerse kunstenaar Theo van den Bulk (1944). Tijdens zijn loopbaan bij de Rijksgebouwendienst en na zijn pensionering een veelzijdig kunstenaar. Naast beeldhouwen maakt hij etsen en papierreliëfs, schildert en tekent hij. Tevens is hij bestuurslid bij de vrijwilligersorganisatie Stichting De Verbeelding die jaarlijks in september een kunstroute organiseert binnen de gemeente Pijnacker-Nootdorp. Een grotere betonnen versie van de neushoorn stond lange tijd in Diergaarde Blijdorp te Rotterdam.

 

Christus Koningbeeld

14. Christus Koningbeeld

Naam: Christus Koningbeeld
Kunstenaar: Wim Harzing
Locatie: Joannes De Dooperkerk, Oostlaan 38 Pijnacker
Materiaal: Baksteen, beton en zandsteen
Jaartal: 1946

Harzing (1898-1978) werkte vooral in opdracht van de Rooms-Katholieke Kerk en maakte vele heiligenbeelden. Daarnaast maakte Harzing religieus aardewerk en glaswerk, dat werd uitgevoerd door onder andere Glasfabriek Leerdam. Dit beeld toont een staande Christusfiguur gekleed in een lang gewaad met de rechterhand zegenend opgeheven. Zijn linkerhand wijst naar beneden. Het beeld is geplaatst uit dankbaarheid voor de behouden thuiskomst van jongemannen na afloop van de Tweede Wereldoorlog. Het is ingezegend in oktober 1946 op het feest van Christus Koning. Twee gedenkstenen vermelden ‘Uit dankbaarheid voor behouden thuiskomst’ en de namen van drie omgekomen jonge mannen. 

Zonnebeeld

15. Zonnebeeld

Naam: Zonnebeeld
Kunstenaar: Joost van Santen
Locatie: Oostlaan Pijnacker (rotonde Oostlaan/Emmastraat)
Materiaal: Lexan, Staalplaat
Jaartal: 2002

De stijl van Joost van Santen (1929) behoort tot het constructivisme en minimal art. Van Santen speelt met licht, zijn visie is dat licht vanzelfsprekend wordt geacht. Hij gebruikt de dynamiek van veranderende lichtval, wat zorgt voor een bewustwording van licht als deel van het universum. Dit object bestaat uit twee staalplaten van 10 meter hoog met daarop gemonteerd 5 transparant geschilderde platen van UV-werend lexan, op het zuiden gericht. De zon projecteert de kleuren van de transparante platen op het witte staal: vandaar Zonnebeeld. Van Santen ontwierp onder meer voor het Haagse Paleis van Justitie, het Station Amersfoort en was (mede)ontwerper van het Amsterdamse monument Vrouwen van Ravensbrück.

Oorlogsmonument

16. Oorlogsmonument

Naam: Oorlogsmonument 
Kunstenaar: Adriaan Bruggeman
Locatie: Oostlaan Pijnacker (rotonde Oostlaan/Emmastraat)
Materiaal: Baksteen, Metaal, Natuursteen
Jaartal: 1985

Bij dit oorlogsmonument wordt jaarlijks op 4 mei een herdenkingsceremonie gehouden ter nagedachtenis aan de gevallenen in de Tweede Wereldoorlog. Op een stenen reliëf is een man in pak afgebeeld die ineenzakt. Een aangrenzend deel bevat de tekst: "Ik word alleen in waarheid vrij door de vrijheid van anderen".  Aan weerszijden staan twee schalen met een diameter van 26 en 33 cm en een hoogte van 13 en 14 cm. In 1997 is aan het monument een plaquette toegevoegd met de namen van vier inwoners van Pijnacker die zijn gesneuveld in de periode 1945-50 in het voormalige Nederlands Indië.

Manfiguur op veilingschuit

17. Manfiguur op veilingschuit

Naam: Manfiguur op veilingschuit
Kunstenaar: Ellen Schrijve
Locatie: Willem de Zwijgerlaan Pijnacker (ter hoogte van nr 66)
Materiaal: Beton
Jaartal: 1989

Deze muursculptuur is onlosmakelijk verbonden met het agrarische verleden van Pijnacker. Een man brengt over het water met zijn schuit zijn waren naar de veiling. Op de achtergrond is een veilingklok afgebeeld. In 1916 werd in Pijnacker een veiling geopend die tot 1982 in bedrijf zou blijven. In het gebied wat nu tot de gemeente Pijnacker-Nootdorp behoort, werd veel onder platglas geteeld. Nog steeds verbouwen bedrijven binnen deze gemeente fruit, groente en bloemen, maar nu met innovatieve technieken.

Tegelreliëf

18. Tegelreliëf

Naam: Tegelreliëf
Kunstenaar: Cor Dam
Locatie: Julianalaan 47 Pijnacker (ingang bibliotheek)
Materiaal: Epoxygrind, Geglazuurd, Tegels
Jaartal: 1980

Voor de ingang van Bibliotheek Oostland staat het tegelreliëf van de Delftse Cor Dam (1935-2019). Op een vierkante sokkel van epoxygrind ligt als het ware een golvend doek van tegels in de kleuren wit, geel, licht- en donkerblauw. De geometrische vormen komen vaak in zijn werk terug, met de driehoek als belangrijkste vorm. Na zijn studie aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunst in Den Haag werkte Dam als ontwerper bij de Porceleyne Fles in Delft. Daarna was hij tot 1980 werkzaam bij Keramische Ateliers Structuur 68 in Den Haag. Vanaf 1988 was hij docent aan de TU Delft.

Deel deze route